หน่วยที่  1

 เรื่อง  บัญชีเกี่ยวกับถานศึกษาเอกชน

แนวคิด

ถึงแม้ว่าการดำเนินธุรกิจสถานศึกษาเอกชนจะเห็นไม่ชัดเจนว่าเป็นการประกอบธุรกิจเหมือนธุรกิจอื่น ๆ เนื่องจากเป็นธุรกิจที่ให้บริการทางด้านการศึกษา แต่ธุรกิจสถานศึกษาเอกชน ก็ต้องมีการบันทึกบัญชีและต้องการทราบผลการดำเนินงานและฐานะการเงิน เช่นเดียวกัน

 

สาระการเรียนรู้

1.     ความหมายของสถานศึกษาเอกชน

2.     การจัดตั้งสถานศึกษาเอกชน

3.     วัตถุประสงค์ในการวางระบบบัญชีและประเภทบัญชีของสถานศึกษาเอกชน

 

ความหมายของสถานศึกษาเอกชน

            สถานศึกษาเอกชนหรือโรงเรียนเอกชน  หมายถึง  ธุรกิจที่ให้บริการความรู้ทางด้านวิชาการ  ประสบการณ์และทักษะ  ในสาขาวิชาต่าง ๆ ในทุกระดับชั้น  โดยมีวัตถุประสงค์ในบริการทางด้านการศึกษาและแสวงหากำไร

 

การจัดตั้งสถานศึกษาเอกชน

          การจัดตั้งสถานศึกษาหรือโรงเรียนเอกชนแบ่งออกเป็น  2  ลักษณะ  คือ

1.      ในระบบ  ซึ่งจะแบ่งออกเป็น  3  ประเภท  คือ

-          โรงเรียนก่อนประถมศึกษา

-          โรงเรียนประถมศึกษา/มัธยมศึกษา

-      โรงเรียนอาชีวศึกษา

                            2.   นอกระบบ  ซึ่งจะแบ่งออกเป็น  2  ประเภท  คือ

                                    -  โรงเรียนสอนศาสนาอิสลาม

                             -   โรงเรียนกวดวิชา

 

 

 

 

                ในการจัดตั้งสถานศึกษาเอกชน   จะต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน  ..  2525  และตามกฎระเบียบของสำนักงานบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน  หรือเรียกสั้น    ว่า  สช.  การจัดตั้งสถานศึกษาเอกชนหรือโรงเรียนเอกชน  มีขั้นตอนดังนี้

1.      ขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียน  ซึ่งจะจัดตั้งในรูปแบบบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลก็ได้  โดยใช้แบบคำขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียน  (สช.1) พร้อมแนบเอกสารที่เกี่ยวข้องและยื่นต่อ  สช.  หรือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่โรงเรียนตั้งอยู่

2.      ขอรับรับใบอนุญาตให้เป็นผู้จัดการ  โดยใช้แบบคำขอรับในอนุญาตให้เป็นผู้จัดการ  สช.4

3.      ขอรับใบอนุญาตให้เป็นครูใหญ่  โดยใช้แบบคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นครูใหญ่ (สช.7)  และขอรับใบอนุญาตให้เป็นครู  โดยใช้แบบคำขอรับใบอนุญาตให้เป็นครู (สช.10)

4.      ทำสัญญาการเป็นครูใหญ่และครู  โดยใช้แบบสัญญาการเป็นครูใหญ่และครู

 

วัตถุประสงค์ในการวางระบบบัญชีและประเภทบัญชีของสถานศึกษาเอกชน

          วัตถุประสงค์ในการวางระบบบัญชี

1.      เพื่อแสดงรายรับ  รายจ่าย  ระหว่างปีการศึกษาของโรงเรียนเอกชน  โดยเริ่มตั้งแต่วันที่  1  พฤษภาคม  -  วันที่  30  เมษายน  ปีถัดไป

2.      เพื่อแสดงผลการดำเนินงานและฐานะการเงินของโรงเรียนเอกชน

3.      เพื่อเป็นหลักฐานในการอ้างอิงและให้เจ้าหน้าที่หรือผู้ที่เกี่ยวข้องตรวจสอบได้

 

เอกสารประกอบการบันทึกบัญชี

          เอกสารประกอบการบันทึกบัญชี  แบ่งออกเป็น  2  ประเภท  คือ

1.      เอกสารภายใน  หมายถึงเอกสารที่สถานศึกษาจดทำขึ้นเอง เช่น  ใบเสร็จรับเงิน ใบสั่งซื้อ

2.      เอกสารภายนอก  หมายถึง  เอกสารที่สถานศึกษาได้รับจากบุคคลภายนอก  ทั้งที่เกิดจากกการจ่ายเงินแล้วและยังไม่ได้จ่ายเงิน  เช่น ใบเสร็จรับเงิน  ใบแจ้งหนี้  เป็นต้น

 

 

 

 

 

 

สมุดบัญชีที่ใช้และการบันทึกบัญชี

          สมุดบัญชีที่ใช้  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน  หรือ  สช.  ได้กำหนดสมุดบันทึกบัญชีและรายงานต่าง ๆ ที่สถานศึกษาเอกชนจะต้องจัดทำขึ้น  คือ

1.      สมุดเงินสด

2.      สมุดรายวันทั่วไป

3.      บัญชีแยกประเภท

4.      งบทดลอง

5.      รายงานการเงิน

 

งบการเงิน

            การจัดทำงบการเงินของสถานศึกษาเอกชนจะคล้ายกับธุรกิจอื่น ๆ จะแตกต่างกันก็ตรงที่รอบระยะเวลาบัญชีหรืองวดบัญชี  จะยึดเอาปีการศึกษาเป็นหลักคือเริ่มตั่งแต่วันที่  1  พฤษภาคม  และสิ้นสุดวันที่  30  เมษายน  ของปีถัดไป  งบการเงินของสถานศึกษาเอกชนจะประกอบด้วยงบ  2  งบ  คือ

1.      งบรายได้และค่าใช้จ่าย  เป็นงบที่แสดงผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลาบัญชีหรืองวดบัญชีหนึ่ง ๆ (ปีการศึกษา) รายการที่รากฎในงบรายได้ค่าใช้จ่ายประกอบด้วยรายได้และค่าใช้จ่าย

ถ้ารายได้  มากว่า  ค่าใช้จ่าย  แสดงกำไรสุทธิ

ถ้ารายได้  น้อยกว่า  แสดงว่าขาดสุทธิ

2.      งบดุล  เป็นงบที่แสดงฐานะการเงิน    วันใดวันหนึ่ง  รายการที่ปรากฏในงบดุลประกอบ  สินทรัพย์  หนี้สิน  และส่วนของเจ้าของ (ทุน)

 

การทำประมาณการรับรับ – รายจ่าย

            ความหมายของประมาณการรายรับ – รายจ่าย

            ประมาณการรายรับ – รายจ่าย  คือ  การประมาณรายรับและรายจ่ายที่คาดว่าจะเกิดขึ้นไว้ล่วงหน้า

 

 

 

 

            วัตถุประสงค์ในการทำประมาณการรายรับ – รายจ่าย

          การทำประมาณการรายรับ – รายจ่าย  มีวัตถุประสงค์  ดังนี้

1.      เพื่อให้ทราบรายรับ – รายจ่าย  ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นล่วงหน้า

2.      เพื่อวางแผนให้มีรายจ่ายที่จะเกิดขึ้นเพียงพอกับรายรับที่จะเกิดขึ้นอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกัน

3.      เพื่อวางแผนในการเพิ่มรายรับ  กรณีที่มีความจำเป็น  เช่น  การขอรับบริจาค  การขอเงินอุดหนุนเพิ่มเติม  การกู้เงินจากสถานบันการเงิน  เป็นต้น

4.      เพื่อวางแผนในการบริหารเงินที่เหลือให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสถานศึกษา

 

วิธีการทำประมาณการรายรับ – รายจ่าย

ประมาณการรายรับ – รายจ่ายแบ่งออกเป็น  2  ระยะ

1.      ระยะสั้น  เป็นประมาณการรับ – รายจ่าย  ล่วงหน้า  1  ปีการศึกษา  โครงการที่จะจัดทำเป็นโครงการเล็ก ๆ  เช่น  โครงการขยายห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์

2.      ระยะยาว  เป็นประมาณการรับ – รายจ่าย  ล่วงหน้าเกิน  1  ปีการศึกษาโครงการที่จะจัดทำเป็นโครงการใหญ่ ๆ  เช่น  โครงการก่อสร้างสมาคมศิษย์เก่า

 

การใช้โปรแกรมบัญชีสำเร็จรูป

          เพื่อให้การจัดทำบัญชีของโรงเรียนเอกชนเป็นไปอย่างถูกต้อง  ครบถ้วนตามหลักบัญชีที่ยอมรับโดยทั่วไป  สะดวก  รวดเร็วและทันสมัย  สำนักงานบริหารคระกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน  จึงได้มีแนวคิดในการนำเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เข้ามาใช้ในการจัดทำบัญชี  สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการจึงได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อจัดทำโปรแกรมบัญชีสำเร็จรูปสำหรับโรงเรียนเอกชน  โดยได้อนุมัติโครงการ  e-Accounting  ในโรงเรียนเอกชน  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำโปรแกรมบัญชีสำเร็จรูปเพื่อเผยแพร่และอบรมให้เจ้าหน้าที่การเงินและบัญชีของโรงเรียนเอกชนประเภทสามัญศึกษา  อาชีวศึกษา  การศึกษาพิเศษ

 

 

 

 

 

หน่วยประเมินผลการเรียนรู้หลังเรียนหน่วยที่  1

 

จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

 

1.  สถานศึกษาเอกชนในระบบได้แก่สถานศึกษาในข้อใด

.  โรงเรียนก่อนประถมศึกษา                  

.  โรงเรียนประถมศึกษา/มัธยมศึกษา

.  โรงเรียนอาชีวศึกษา

.  ถูกทุกข้อ

 

2.  สถานศึกษาเอกชนนอกระบบได้แก่สถานศึกษาในข้อใด

.  โรงเรียนก่อนประถมศึกษา

.  โรงเรียนอาชีวศึกษา

.  โรงเรียนประถมศึกษา/มัธยมศึกษา

.  โรงเรียนสอนศาสนาอิสลาม

 

3.  ข้อใดคือโรงเรียนอาชีวศึกษา

.  โรงเรียนเทคใต้บริหารธุรกิจ

.  โรงเรียนตะวันออกพณิชยการ

.  โรงเรียนอาชีวศึกษาโพ้นทะเล

.  ถูกทุกข้อ

 

4.  ข้อใดคือแบบฟอร์มในการขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียน

.  สช.1

.  สช.  4

.  สช.  7

.  สช.10

 

5.  ครูในสถานศึกษาเอกชนจะเบิกค่ารักษาพยาบาลแลค่าเล่าเรียนบุตรได้เหมือนครูในสถานศึกษารัฐบาล(ข้าราชการครู)  หรือไม่

.  เบิกไม่ได้

.  เบิกได้

.  เบิกได้เฉพาะค่ารักษาพยาบาล

.  เบิกได้เฉพาะค่าเล่าเรียนบุตร

 

6.  วัสดุสิ้นเปลืองในข้อใดสถานศึกษาส่วนใหญ่ใช้มากที่สุด

.  ชอล์ค

.  ปากกาไวท์บอร์ด

.  กระดาษต่าง ๆ  เช่น  กระดาษถ่ายเอกสาร  กระดาษคำตอบ  กระดาษเขียนตอบ

.   ลวดเย็บกระดาษ

 

7.  สถานศึกษาเอกชนในประเทศไทยส่วนใหญ่จัดตั้งในรูปแบบอะไร

.  กิจการเจ้าของคนเดียว

.  กิจการห้างหุ้นส่วน

.  กิจการบริษัทจำกัด

.  ถูกทุกข้อ

 

8.  วัสดุสิ้นเปลืองในสถานศึกษาได้แก่วัสดุในข้อใด

.  ปากกาไวท์บอร์ด

.  กระดาษถ่ายเอกสาร

.  แปรงลบกระดาน

.  ถูกทุกข้อ

 

 

 

 

 

 

9.  สมุดบัญชีที่สถานศึกษาเอกชนใช้ได้แก่สมุดเล่มใดบ้าง

.  สมุดรายวันทั่วไป

.  สมุดเงินสด

.  สมุดบัญชีแยกประเภททั่วไป

.  ถูกทุกข้อ

 

 

10.  ข้อใดคือรอบระยะเวลาบัญชีของสถานศึกษาเอกชนโดยทั่วไป

.  1  มกราคม – 31  ธันวาคม

.  วันเริ่มดำเนินการ – วันที่ครบ  12  เดือน

.  1 พฤษภาคม  -  30  เมษายน  ปีถัดไป

.  วันเริ่มดำเนินการ  -  31  ธันวาคม  เฉพาะปีแรก  ส่วนปีต่อไปตั้งแต่  1  มกราคม  - 31  ธันวาคม

 

 

 

เฉลยแบบประเมินผลการเรียน  หน่วยที่  1

1.                         6.  .

2.  .                      7.  .

3.  .                      8. 

4.                         9. 

5.                         10.  

กลับไปหน้าหลัก